Retrospectives semester 2, detailomschrijving¶
Korte uitleg¶
Retrospective is het feedbackmoment waarin de student terugblikt op de afgelopen sprint en reflecteert op aanpak, samenwerking, voortgang en professioneel gedrag. Het moment helpt studenten om expliciet stil te staan bij wat goed ging, wat lastig was, welke feedback relevant is en welke verbeteracties nodig zijn voor een volgende sprint.
Retrospective heeft een ontwikkelingsgerichte functie: het ondersteunt studenten bij het leren van ervaringen, het zichtbaar maken van hun rol in het proces en het omzetten van reflectie in concrete acties. Tegelijkertijd levert het datapunt informatie op over de ontwikkeling van de student binnen de sprint.
Retrospective is een studentgestuurd feedbackmoment. De student is eigenaar van de terugblik en organiseert deze grotendeels zelf: individueel, met peers, in teamverband of klassikaal. De docent geeft hierover uitleg en organiseert passende werkvormen, maar schrijft de vorm niet strak voor. Niet iedere terugblik hoeft te leiden tot vastgelegde feedback in Portflow; wel wordt per sprint waarin Retrospective onderdeel is van het onderwijs minimaal één betekenisvol Retrospective‑datapunt vastgelegd, zodat er over tijd voldoende input ontstaat voor de voortgangs‑ en eindevaluaties.
In semester 2 werken studenten aan het project Start‑up Impact AI: een AI‑gedreven oplossing met aantoonbare impact voor een gekozen doelgroep.
Kort werkproces (Portflow en voorbereiding)¶
Omdat Retrospective studentgestuurd is, ligt het initiatief bij de student. De student voert de terugblik uit in een passende werkvorm (bijvoorbeeld een team‑ of klassenretro, een peerreflectie of een individuele zelfevaluatie/STARR‑reflectie), noteert de belangrijkste uitkomsten en verbeteracties en koppelt deze aan de relevante leeruitkomsten. De rol van de docent is vooral faciliterend: uitleg geven over reflecteren en retrospectives, werkvormen organiseren en, op verzoek van de student, genoteerde feedback in Portflow valideren.
In sommige sprints hebben docenten minder ruimte om de Retrospective te begeleiden; dan verloopt het moment volledig studentgestuurd, bijvoorbeeld via peer‑ of teamretrospectives, en vindt het valideren van genoteerde feedback in Portflow plaats in de sprints waarin daar wel ruimte voor is. Per relevante sprint wordt minimaal één betekenisvol Retrospective‑datapunt vastgelegd, zodat er voldoende datapunten ontstaan voor de voortgangsevaluaties (VE1, VE2) en de eindevaluatie (EE).
Leeruitkomsten¶
Retrospective richt zich in semester 2 primair op 4.2 Managen & Samenwerken: de teamreflectie op de samenwerking, SCRUM‑events, werk verdelen, feedback geven en conflicten uitspreken. Afhankelijk van de sprint raakt Retrospective daarnaast aan 1.2 Persoonlijk Leiderschap en 2.2 Analyseren & Adviseren, met name bij het maken van samenwerkingsafspraken (Retrospective 1) en de ethische reflectie op de inzet van AI (Retrospective 2).
De individuele zelfreflectie op het eigen leerproces (plannen en monitoren, reflecteren op het eigen handelen en afspraken nakomen) wordt in semester 2 vastgelegd via de coaching (bewijs Zelfsturing), en dus niet meer als apart datapunt in de retrospective. Daardoor kent de onboarding‑sprint geen eigen Retrospective‑datapunt.
Overzicht per sprint¶
Retrospective Sprint 1¶
Korte omschrijving¶
Retrospective 1 is gekoppeld aan de start van de projectontwikkeling. Het team blikt terug op de samenwerking: samenwerkingsafspraken maken, werk verdelen en beginnende spanningen of conflicten uitspreken. Ook vindt de eerste team‑retrospective volgens Scrum plaats.
Relevante bewijzen¶
- Samenwerkingsafspraken van het team.
- Retrospective (screenshot) en actiepunten van het team.
Succescriteria per leeruitkomst¶
Persoonlijk Leiderschap¶
- a: Je bent aanwezig bij instructie, sprints en coaching sessies, komt voorbereid en draagt bij aan alle evenementen zoals sprint-planning, reviews en retrospectives.
- c: Je plant je studie, monitort je voortgang en maakt regelmatig aantekeningen en portfolio bijdragen over je leerproces.
- d: Je reflecteert op je sterktes/zwaktes en handelen, en past gedrag aan.
Managen & Samenwerken¶
- c: Je leidt of faciliteert SCRUM-events, draagt bij aan alle events en schrijft mee aan user stories.
- d: Je coördineert taakverdeling, balanceert werklast, communiceert problemen en spreekt conflicten uit om zo gezamenlijk tot oplossingen te komen.
- e: Je geeft constructieve feedback, bespreekt ethische impact van keuzes met team/PO en controleert eigen/teamwerk kritisch tegen de Definition of Done.
Geschikte werkvormen¶
- Teamretrospective met samenwerkingsafspraken en actiepunten.
- Peer retrospective over de start van de samenwerking.
Retrospective Sprint 2¶
Korte omschrijving¶
Retrospective 2 legt de nadruk op professionele houding en ethiek. De student reflecteert op ethische afwegingen rond AI (impact, privacy, bias), op verantwoord GenAI‑gebruik en veiligheid, en bespreekt de ethische impact van keuzes in het team. Daarnaast loopt de team‑retrospective door.
Relevante bewijzen¶
- Ethische reflectie inclusief AI (impact, privacy, bias) en veiligheid.
- Retrospective (screenshot) en actiepunten van het team.
Succescriteria per leeruitkomst¶
Persoonlijk Leiderschap¶
- d: Je reflecteert op je sterktes/zwaktes en handelen, en past gedrag aan.
- e: Je gebruikt GenAI verantwoordelijk en analyseert de bijdrage hiervan aan leerproces/resultaat.
- f: Je neemt beveiligingsoverwegingen aantoonbaar mee bij beslissingen.
Analyseren & Adviseren¶
- a: Je formuleert een scherpe probleemstelling, onderscheidt feiten van aannames en brengt relevante stakeholders en hun belangen in beeld.
- d: Je neemt relevante wet- en regelgeving en cyberveiligheid best-practices mee in je analyse en verwerkt deze zichtbaar in eisen en advies.
- e: Je voert gestructureerde tests uit met stakeholders, vergelijkt bronnen en AI-output, signaleert inconsistenties en trekt gefundeerde conclusies.
- f: Je clustert en prioriteert feedback (bijv. met MoSCoW), past je productvoorstel iteratief aan en verdedigt je keuzes mondeling en schriftelijk, gericht op hoofdzaken.
Managen & Samenwerken¶
- c: Je leidt of faciliteert SCRUM-events, draagt bij aan alle events en schrijft mee aan user stories.
- d: Je coördineert taakverdeling, balanceert werklast, communiceert problemen en spreekt conflicten uit om zo gezamenlijk tot oplossingen te komen.
- e: Je geeft constructieve feedback, bespreekt ethische impact van keuzes met team/PO en controleert eigen/teamwerk kritisch tegen de Definition of Done.
Geschikte werkvormen¶
- Ethische reflectie of teamgesprek over de inzet van AI (impact, privacy, bias) en veiligheid.
- Teamretrospective met actiepunten en verbeterafspraken.
Retrospective Sprint 3¶
Korte omschrijving¶
Retrospective 3 valt in de ontwikkel‑ en testfase. Het team blijft terugblikken op de samenwerking, de Scrum‑events en de omgang met feedback, en vertaalt die reflectie naar concrete verbeteracties.
Relevante bewijzen¶
- Retrospective (screenshot) en actiepunten van het team.
Succescriteria per leeruitkomst¶
Managen & Samenwerken¶
- c: Je leidt of faciliteert SCRUM-events, draagt bij aan alle events en schrijft mee aan user stories.
- d: Je coördineert taakverdeling, balanceert werklast, communiceert problemen en spreekt conflicten uit om zo gezamenlijk tot oplossingen te komen.
- e: Je geeft constructieve feedback, bespreekt ethische impact van keuzes met team/PO en controleert eigen/teamwerk kritisch tegen de Definition of Done.
Geschikte werkvormen¶
- Teamretrospective met actiepunten en verbeterafspraken.
- Peer retrospective over samenwerking en feedback.
Retrospective Sprint 4¶
Korte omschrijving¶
Retrospective 4 is de afsluitende terugblik van het semester. Het team kijkt terug op de samenwerking over het hele project en maakt afspraken en verbeteracties zichtbaar.
Relevante bewijzen¶
- Retrospective (screenshot) en actiepunten van het team.
Succescriteria per leeruitkomst¶
Managen & Samenwerken¶
- c: Je leidt of faciliteert SCRUM-events, draagt bij aan alle events en schrijft mee aan user stories.
- d: Je coördineert taakverdeling, balanceert werklast, communiceert problemen en spreekt conflicten uit om zo gezamenlijk tot oplossingen te komen.
- e: Je geeft constructieve feedback, bespreekt ethische impact van keuzes met team/PO en controleert eigen/teamwerk kritisch tegen de Definition of Done.
Geschikte werkvormen¶
- Afsluitende teamretrospective met terugblik op het hele project.
- Peer retrospective over de samenwerking over het semester.